.

مشکلات پیش روی اجرا و پیاده سازی سرویس های رایانش ابری (بخش دوم)

پژوهش حاضر بر آن شد موانع پیاده سازی رایانش ابری را در کتابخانه های دیجیتالی بررسی کند، تا از این طریق فرصت شناخت بیشتر این موانع و مولفه های مربوط به آن ها فراهم شود. بنابراین، چهار عامل در این میان بررسی شد. پس از تحلیل نتایج، مشخص شد که عوامل قانونی در مقایسه با سایر عوامل، از مهم ترین موانع پیاده سازی رایانش ابری در کتابخانه های دیجیتالی از نظر کارشناسان و متخصصان فن در ایران است.

مشکلات پیش روی اجرا و پیاده سازی سرویس های رایانش ابری (بخش دوم)

نتیجه گیری

پژوهش حاضر بر آن شد موانع پیاده سازی رایانش ابری را در کتابخانه های دیجیتالی بررسی کند، تا از این طریق فرصت شناخت بیشتر این موانع و مولفه های مربوط به آن ها فراهم شود. 
بنابراین، چهار عامل در این میان بررسی شد. پس از تحلیل نتایج، مشخص شد که عوامل قانونی در مقایسه با سایر عوامل، از مهم ترین موانع پیاده سازی رایانش ابری در کتابخانه های دیجیتالی از نظر کارشناسان و متخصصان فن در ایران است.
البته این مسئله همسو با نتایج پژوهش های پیشین از جمله بووارچ، نوشین فرد و قربانی، صادق زاده و همکاران نیست، زیرا در این پژوهش ها (امنیت) مهم ترین عامل بود. 
البته از جمله مسائل مربوط به کتابخانه های دیجیتالی ماهیت متفاوت آن درباره مسائل حقوقی و قانونی و بستر فعالیت آن است. بنابراین، مانند هر فناوری نوظهور دیگری، رایانش ابری نیز مسائل حقوقی خاص خود را وارد چرخه حقوقی کشورها خواهد کرد و یکی از مهم ترین مسائل در این میان، حفاظت از داده های شخصی است. 
تدوین قوانین بومی و الزامات مربوط به آن می تواند راه را برای بهره گیری از بستر اطلاعاتی جدید همچون رایانش ابری هموار کند. از جمله اولین گام ها در این زمینه در کتابخانه های دیجیتالی، برجسته کردن دست کم حقوق کاربران است. 
تدوین قوانین بومی و الزامات مربوط به آن می تواند راه را برای بهره گیری از بسترهای اطلاعاتی جدید همچون رایانش ابری هموار کند. تدوین قوانین مناسب درباره حریم داده، سرقت هویت، و کمک به کارآفرینان ملی در زمینه رایانش ابری از جمله راه های اعتلای این نوع فناوی هاست. 
عامل اقتصادی، رتبه بعدی را در پیاده سازی رایانش ابری در کتابخانه های دیجیتالی داشت. یافته ها، فقط نگرش دیجیتالی است و در تعمیم پذیری آن به سایر حوزه ها باید دقت بیشتری کرد. 
در مجموع، رایانش ابری باعث افزایش بهره وری می شود. کاربران محیط ابر می توانند از هزینه سرمایه ای لازم برای خرید سخت افزار، نرم افزار و خدمات معاف باشند، زیرا فقط به ازای استفاده، به عرضه کنندگان هزینه پرداخت خواهند کرد و هزینه اولیه ای برای خرید تجهیزات به آن ها تحمیل نمی شود. 
ضمن اینکه کاربران می توانند در هر زمانی قراردادشان را پایان دهند (و به این وسیله از خطرات و قطعیت نداشتن در نرخ بازگشت سرمایه بکاهند) و بیشتر خدمات، زیر پوشش قراردادی از سطح خدمت و با جزیمه های مالی قرار می گیرند. 
بنا به گفته منکن (2008) اهمیت راهبردی فناوری اطلاعات با استاندارد و ارزان تر شدن آن کمتر می شود. اما، ذکر این مطلب ضروری است زمانی که هزینه های سرمایه ای پایین باشد یا سازمان ها در هزینه های سرمایه ای به نسبت هزینه های عملیاتی انعطاف پذیری بیشتری داشته باشد، از دیدگاه مالی، رایانش ابری انتخاب مناسبی نخواهد بود. 
سایر عوامل تاثیرگذار بر کاهش هزینه بالقوه استفاده از موسسه در مقایسه با فراهم آورندگان رایانش ابری، هزینه های عملیاتی موسسه است از جمله میزان بازدهی مرکز داده، میزان پذیرش، استفاده از رایانش ابری، و نوع کاربردی که باید در ابر میزبانی شود. 
از سوی دیگر، در حال حاضر از نظر اقتصادی، رشد خدمات زیر ساخت ابری در جهان در سطحی است که تنوع و انعطاف پذیری بسیار زیادی در ارائه نمونه های محاسباتی دیده می شود. 
همان طور که یعقوبی، شکوهی و جعفری (1394) بیان می کنند خدمت دهندگان، طیف گسترده ای از قیمت گذاری و عرضه خدمت را به شکلی پویا ارائه می کنند تا مشتریان بتوانند بر حسب نیاز و شرایط خود از آن ها استفاده کنند. 
اما، هم اکنون در ایران خدمات براساس مدل سنتی اجاره سرور مجازی و ماشین مجازی ارائه می شود و به دلیل فاصله زیادی که در رشد و توسعه فناوری وجود دارد، تحلیل های اقتصادی برای مدیریت هزینه در سازمان ها، مشابه دیدگاه مصرف کنندگان، چندان امکان پذیر نیست. 
ذکر این مطلب ضروری است که بحث مجازی سازی در دنیا به رویکردی سنتی در مباحث اقتصادی ارائه خدمات رایانش ابری و رقابت میان خدمت دهندگان تبدیل شده است. 
براساس این رویکرد، خدمت دهندگان سعی می کنند با استفاده از مجازی سازی، در پیکر بندی منابع و تسهیل مدیریت منابع از جانب مشتری تنوع ایجاد کنند. 
اما، رویکردهای نوین ارائه خدمات در رایانش ابری، به سطحی از بلوغ رسیده است که رقابت آن ها در کاهش هزینه است و سعی دارند که شیب خط هزینه های ابری را در دراز مدت کم و با فاصله زیادی زیر منحنی مدل غیر ابری حفظ کنند. 
بنابراین، کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی می توانند با استفاده از مزایای کاهش هزینه ها در بحث رایانش ابری در اندیشه توسعه خدمات با استفاده از این بستر باشند. به این مسئله در برخی از پژوهش ها از جمله گوساوی و همکاران نیز توجه شده است.
درباره عامل مدیریتی، بنا به نظر مسئولان پورتال ها، به کارنگرفتن متخصصان فناوری اطلاعات برای بررسی خطرات و تبیین راه حل های لازم به طور مستمر، بیشترین و ناآگاهی مدیران از ساختار رایانش ابری کمترین رتبه را دارد.
بنابراین، نیروی انسانی متخصص و مجرب مهم ترین عامل مدیریتی است که توجه به آن می تواند در شناسایی موانع کمک فراوانی کند. صرف نظر از بحث رایانش ابری، محدودیت در زمینه نیروی انسانی کارآزموده و کارآمد، خود چالشی اساسی برای کتابخانه های دیجیتالی است، به همین سبب چند سالی است برنامه ریزی هایی برای تامین نیروی انسانی متخصص انجام شده است. این مسئله به نوعی در بحث آموزش با یافته های فرمانلو همسویی دارد. 
بحث امنیت آخرین عاملی بود که از دیدگاه متخصصان کتابخانه های دیجیتالی بررسی شد. طبق نتایج به دست آمده، مهم ترین مانع امنیتی پیاده سازی رایانش ابری، ناهم خوانی بین رویه های مقاوم سازی توسط ابر و مشتریان، و کم اهمیت ترین آن نیز دشواری پیاده سازی استانداردهای امنیت در خدمات رایانش ابری بود.
از دیدگاه امنیتی، استفاده از خدمات رایانش ابری که در خارج از کشور ارائه می شود، ممکن است سبب ناامنی شود و شاید این مسئله به نوعی بر دیدگاه مدیران کتابخانه های دیجیتالی در بهره گیری از محیط ابر تاثیرگذار بوده است. 
بنابراین، بی توجهی به این عوامل می تواند امنیت، اقتدار، و توسعه پایدار کشورها را در بلند مدت به خطر بیندازند. هر چند این مسئله در سط کلان مطرح شده است، اگر به لحاظ پیاده سازی امنیت در کتابخانه های دیجیتالی جدی گرفته نشود، علاوه بر زمینه سازی برای دسترسی های غیر مجاز، احتمال دارد حریم خصوصی کاربران این نوع کتابخانه ها هنگام استفاده از بستر ابر به خطر بیفتد که این مسئله با یافته های صادق زاده و همکاران (1392)، یووراچ (2013) و سپهر و همکاران (1395) همسویی دارد. 
رایانش ابری در داخل کشور نیز با تهدیداتی نظیر زیر ساخت های آماده به کار در دیگر کشورها، نیاز به سرمایه گذاری و تامین منابع مالی برای ایجاد زیر ساخت ها، نامتقارن بودن مزایای اقتصادی و سرمایه گذاری (تجاری سازی، حقوق دارایی معنوی، و نرم افزار متن باز)، کمبود ارائه دهندگان زیرساخت خدمات، اتکا به عرضه کنندگان بیرونی (غیر ایرانی) و محدویت های بخش دولتی نسبت به خصوصی رو به روست. 
در سطح کلان با توجه به شناخت درست و دقیق نداشتن از وضعیت فعلی و آتی صنعت فناوری اطاعات در کشور درباره رایانش ابری نیز نمی توان وضعیت متفاوتی را انتظار داشت. 
البته در ایران شرکت هایی هستند که خدمات ابری ارائه می دهند، برخی شرکت ها هم در حال توسعه فناوری های مرتبط با رایانش ابری هستند، اما تاکنون شرایط کافی برای پذیرش فناوری در هر دو بخش فراهم نشده است. 
هر چند انتظار می رود با فعالیت هایی که به لحاظ مدیریتی برای رشد زیرساخت شبکه و فناوری اطلاعات در کشور در حال انجام است، طی چند سال آینده شرایط بهتری برای عرضه خدمات به شکل خدمت رایانش ابری فراهم شود و دانش متخصصان کشور در توسعه زیرساخت ها و سکوهای ابری به کار گرفته شود. 
گسترش به کارگیری دانش غیر بومی در این صنعت آسیب جدی خواهد بود و چنانچه درست مدیریت شود، می توان آن را به فرصت تبدیل کرد. 
در ادامه، پیشنهاداتی برای بهبود روند استفاده از بستر های رایانش ابری در کتابخانه ها، به ویژه کتابخانه های دیجیتالی ارائه می شود:
  1. آگاه کردت کتابداران و اطلاع رسانان از مزایای رایانش ابری و فرصت هایی که این فناوری می تواند برای کتابخانه ها و کتابداران برای بهبود وضعیت، در راستای رسالت شان داشته باشد. 
  2. برگزاری دوره ها و کارگاه های آموزشی برای کتابداران، اساتید، و دانشجویان علم اطلاعات و دانش شناسی با هدف آشنا کردن آن ها با قابلیت ها، توانایی های این فناوری نوظهور، و بهبود وضعیت پردازش آن
  3. اهمیت دادن، ایجاد حس رقابت، و تشویق کتابداران در به کارگیری رایانش ابری در راستای خدمات رسانی به کاربران به ویژه کتابداران دانشگاهی که در واقع مسئولیت ارائه خدمات به اعضای علمی جامعه را بر عهده دارند. 
  4. توسعه کاربردی نظام های یکپارچه مبتنی بر ابر برای تمامی سازمان ها و مبنا قراردادن کتابخانه های دیجیتالی بر پایه ابر
  5. توسعه به بحث های قانونی درباره استفاده از بستر ابر در ابعاد مختلف آن 
  6. ارائه دلایل و شواهد درباره مزایای استفاده از رایانش ابری برای مسئلان و تصمیم گیرندگان اصلی در راستای بهره گیری از فناوری رایانش ابری در کتابخانه های دیجیتالی
  7. استفاده از ظرفیت های امنیتی سازمانی و فراسازمانی برای بهره گیری از رایانش ابری در کتابخانه های دیجیتالی
  8. توجه به نقش دولت ها یا سازمان های مادر در تعریف برنامه های کلان رایانش ابری و پیاده سازی آن برای بهره گیری در بستر کتابخانه ای، به ویژه در کتابخانه های دیجیتالی

موانع پياده سازی رايانش ابری (نمونه پژوهی: پورتال کتابخانه های ديجيتالی ايران)
https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?ID=۳۵۳۳۷۹
 
كلمات كليدی: رایانش ابری، خدمات ابری، خدمات ابر، سرویس های رایانش ابری، سرور مجازی، ماشین مجازی

مقالات مرتبط

SIGMACloud

SIGMACloud

شرکت سیگما ITID در سال 1383 تاسیس شد. طی 15 سال فعالیت، سیگما عمدتا بر طراحی، توسعه و استقرار پورتال سازمانی، خدمات آنلاین و محصولات و خدمات محاسبات ابری تمرکز داشت. ما به 150+ سازمان و شرکت های بزرگ در ارتباطات مخابراتی، بانکی، پرداخت و صنایع دولتی برای دستیابی به اهداف خود کمک کردیم.