.

مدیریت و اشتراک گذاری دانش مبتنی بر رایانش ابری در کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی

سیستم یکپارچه کتابخانه ای جایگاهی برای داده های اصلی کتابخانه ای است که این داده ها شامل داده های مربوط به خرید و هزینه ها، رکوردهای کتابشناختی، اطلاعات مربوط به گردش منابع، گزارشها، جستجوها، سفارشات، منابع دانش و مانند آن است. 

مدیریت و اشتراک گذاری دانش مبتنی بر رایانش ابری در کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی

بررسی مطالعات و نمونه های عملی

مدیریت موجودی کتابخانه برای منابع کتابخان های تغییر یافته و تبدیل به محصولات پایگاه دانش شده است. 
سیستم یکپارچه کتابخانه ای جایگاهی برای داده های اصلی کتابخانه ای است که این داده ها شامل داده های مربوط به خرید و هزینه ها، رکوردهای کتابشناختی، اطلاعات مربوط به گردش منابع، گزارشها، جستجوها، سفارشات، منابع دانش و مانند آن است. 
با استفاده از مدل نرم افزار به عنوان خدمت (SaaS)، کارگزاران کتابخانه شروع به مستقر کردن نرم افزار خود بر روی سرورهای دور افتاده کرده اند و این امکان را به مشتریان خود داده اند تا از طریق رابط های کاربری مبتنی بر وب به داده ها دسترسی یابند.
از نمونه های آن میتوان به خدمات مدیریت اشتراکی (World Share Management Services) که او سی ال سی ارائه می دهد اشاره کرد.
در چنین فضایی کتابخانه ها تشویق می شوند که داده ها و برنامه های کاربردی را در قالب جدید به اشتراک بگذارند.
مثلا در سیستم آلما (Alma) که محصول شرکت (EX Libris) است، یک فهرست برگه عمومی ایجاد شده است که با یک منبع سوم مثل ورد کت (WorldCat) کار می کند. 
این فهرست برگه عمومی به کاربران اجازه میدهد تا رکوردهای کتابشناختی و داده های پایگاه دانش را در یک محیط باز به اشتراک بگذارند.
مشابه با آن، کاربردها و نمونه های مختلفی میتواند ایجاد شود، به این ترتیب این امکان برای کتابداران به وجود می آید که رکوردهایی ایجاد کنند که میتواند توسط کتابخانه های دیگر دانلود، تتغیر و مورد استفاده قرار گیرد (ویلسون، 2012).
روزآمد شدن های مکرر و گسترش های محدود به دلیل اینکه در ابر انجام می گیرند، هیج تاثیری بر استفاده روزانه کاربران نمیگذارد.
در اینجا هدف آن است که کارکنان و کتابداران بیشتر بر روی تصمیم گیری، نوآوری و نقشه های ذهنی خود به دانش زایی و دانش افزایی بپردازند و وقت و انرژی خود را کمتر صرف اموری چون ورود داده و امور فنی نمایند.
مهم ترین حوزه هایی که "نرم افزار به عنوان یک خدمت" و "قالب به عنوان یک خدمت" می تواند فعالیت کتابخانه ها را به سوی خلق و اشتراک دانش سوق دهد بطور خلاصه عبارتند از: 

1.1 انتخاب

اطلاعاتی که به کاربر کمک می کند تا در مورد خرید تصمیم گیری کند، مانند رکوردهای کتابشناختی برای همه مواد، موجودی هر کتابخانه و برای مواد الکترونیکی پایگاه دانش در دسترس، آمار استفاده، فرم های انتخاب، استفاده های آزمایشی، ارزیابی، لغو و اطلاعات دیگر. 
در اینجا اطلاعات را می توان در قالب های مختلف ذخیره، دستکاری و جهت تصمیم گیری های دیگر، جلب نظرات و مانند آن به اشتراک گذاشت.

1.2 سفارش و گردآوری

فعالیت های سنتی سفارش منابع، شامل مدیریت بودجه، مدیریت کارگزار، سفارش ها، صورت حساب ها و دریافت ها در قالب نمونه هایی دسته بندی می شوند که به صورت یک پایگاه دانش می تواند مورد استفاده کاربران عضو شبکه قرار گیرد. 
همینطور مدل های جدید مانند مدل های مبتنی بر کاربر، مبتنی بر امانت بین کتابخانه ای و سایر مدل ها نیز می تواند طراحی، اجرا و به اشتراک گذاشته شود.

1.3 توصیف

شامل مجموعه سازی و فهرست نویسی با به کارگیری همه روش ها، اعم از روش های محلی تا مشارکتی و نیز در قالب استانداردهای مختلف، اعم از انواع مارک، دوبلین کور و ... است. 
به عنوان نمونه، خدمات مدیریت اشتراک جهانی او سی ال سی در راستای دسترس پذیری به اطلاعات جهانی ارائه شده است. پایگاه داده او سی ال سی به نام وردکت (WorldCat) بزرگترین پایگاه داده پیوسته جهانی کتابخانه ای است. 
این محصول مجموعه ای از خدمات مربوط به مدیریت کتابخانه ای تعاونی است و هدف آن به اشتراک گزاردن خدمات هسته کتابخانه نظیر گردش منابع، فراهم آوری، سازماندهی و کشف اطلاعات بر روی شبکه یا ابر است.
با انجام این کار، کتابخانه ها خواهند توانست سخت افزار، خدمات داده و ... را که در سیستم های سنتی کتابخانه در هر کتابخانه به صورت مجزا نگهداری می شد را به صورت اشتراکی و در ابر استفاده کنند. 
با استفاده از این سیستم نیازی به فراخوانی اطلاعات کتابشناختی در سیستم کتابخانه نیست. رکورد کتابشناختی فقط در او سی ال سی نگهداری می شود. (ویلسون 2012)

1.4 مدیریت

این امکان را به کتابداران می دهد که منابع موجود خود را بررسی و دنبال کرده و آن داده ها را به ابزارهای جستجو و کشف مثل نمایه های واحد برای جستجو تزریق کنند (ویلسون، 2012)
سیستم های الکترونیکی مدیریت منابع (ERMS) مکانی برای قرار گرفتن داده هایی نظیر مجوز استفاده، اطلاعات اداری، آمار استفاده و مانند آن نیز است.
این اطلاعات به شدت در معرض خطر در حاشیه قرار گرفتن و متروک و بدون استفاده ماندن می باشند، چرا که این سیستم ها نمی توانند این داده ها را به سیستم های دیگر پیوند دهند که حاصل آن خلق دیدگاه ها (خلق دانش) و در نتیجه تصمیم گیری خواهد بود. 
مشکل چند نقطه ای بودن مدیریت و نیز مدیریت داده های مهجور با ایجاد جایگاهی یکپارچه برای تجمیع آنها می تواند تا حدی حل شود. 
از این رو، نرم افزارهای مدیریت کتابخانه به سمت ابر حرکت کرده اند.

1.5 دسترسی

یکی از مهمترین مسائل مطرح در کتابخانه ها بحث دسترسی است. 
اصطلاحی در برخی از متون جدید کتابداری مطرح است با نام اوپن یو آر ال (OpenURL) که شاید بتوان آن را به نوعی مرتبط با رایانش ابری دانست.
اوپن یو آر ال قالب استانداردی را برای انتقال فناوری های کتابشناختی منابع بین سرویس های خدمات اطلاع رسانی فراهم می کند.
به عنوان مثال نسخه آزمایشی آن در یکپارچگی با پروژه های (DOI & CrossRef)  و راه حل های ارائه شده در این پروژه ها موجب به وجود آمدن ارتباط هایی شده است که در ذیل به برخی از آن ها اشاره می شود:
  1. پیوند از یک رکورد چکیده نامه یا نمایه نامه به متن کامل آن رکورد در سایت ناشر
  2. پیوند از رکورد یک کتاب در اوپک کتابخانه به متن کتاب یا توصیف و نقد آن در اینترنت
  3. پیوند از منابع یک مقاله مجله به رکورد های موجود از آن مقاله در پایگاه های گوناگون چکیده نامه یا نمایه نامه
  4. پیوند از استناد یک مقاله مجله به رکورد مجله در اوپک کتابخانه و نشان دادن موجودی مجله در کتابخانه
  5. پیوند از عنوان یک مجله به اطلاعات ضریب تاثیر در پایگاه گزارش های استنادی مجلات در آی اس آی
  6. پیوند از کلمات کلیدی عنوان یا سرعنوان های موضوعی به یک مقاله مرتبط در موتورجستجوی اینترنتی
اس اف ایکس سامون و ابسکو دیسکاوری از محصولات مبتنی بر یو آر ال هستند. این محصولات نه فقط قادر هستند از یک استناد به یک یا چند پایگاه اطلاعاتی پیوند برقرار کنند بلکه امکان جستجو در محیط وب، پیوند به درخواست امانت بین کتابخانه ای و پیوند به دیگر فهرست های کتابخانه ای، پیوند به خدمات تحویل مدرک و پیوند به صفحات خاصی در وب را نیز فراهم کنند.
کتابخانه ها با استفاده از نرم افزارهای یکپارچه و استقرار آن در ابر، امکان ایجاد پیوند بین داده ها و زمینه خلق دانش و به اشتراک گذاری آن در حوزه فعالیت های کتابخانه ای را فراهم می کنند. چنین فضای هوشمندی امکان دسترسی بهتر، سریع تر و کارآمدتر را به کاربران می دهد.

1.6    اشتراک منابع و خلق دانش

رایانش ابری با ارائه یک زیر ساخت اشتراکی می تواند مجموعه عظیمی از سیستم ها را برای فراهم آوردن خدمات مختلف به هم پیوند دهد. 
بر اساس این ساختار، دانش پراکنده می تواند یکپارچه شود. 
بر همین اساس، منابع کتابخانه ای می تواند در هر زمان و در هر جایی به اشتراک گزارده شود و کاربر می تواند به سیستم کامپیوتری و منابع ذخیره شده مطابق با نیاز خود دسترسی داشته باشد، بخواند، ویرایش کند، ... و نهایتا دانش جدید خلق کند.
سپس می تواند آنها را به عنوان بهره دانش در کتابخانه ذخیره کند که این خدمت در کتابخانه تحت نام "قالب به عنوان یک خدمت" (PaaS) در ابر ایجاد می شود (وانگ و چاو کونگ 2012)
گستره آن می تواند چند کتابخانه محلی، منطقه ای یا کشور باشد. کاربر سیستم می تواند با تولید رکوردهایی دانش خود را داخل سیستم قرار دهد و از این طریق به اشتراک دانش جدید اقدام کند.
 
كلمات كليدی: مدیریت دانش، رایانش ابری، سرویس های رایانش ابری، مدیریت دانش در رایانش ابری، سرور مجازی، کاربرد رایانش ابری، رایانش ابری به زبان ساده، کلود

بيشتر
مقالات مرتبط

SIGMACloud

SIGMACloud

شرکت سیگما ITID در سال 1383 تاسیس شد. طی 15 سال فعالیت، سیگما عمدتا بر طراحی، توسعه و استقرار پورتال سازمانی، خدمات آنلاین و محصولات و خدمات محاسبات ابری تمرکز داشت. ما به 150+ سازمان و شرکت های بزرگ در ارتباطات مخابراتی، بانکی، پرداخت و صنایع دولتی برای دستیابی به اهداف خود کمک کردیم.