.

ارائه معماری ترکیبی برای پشتیبانی پیاده سازی رایانش ابری در مراکز آموزش عالی با استفاده از رویکرد فراترکیب (بخش دوم)

امروزه مفاهیم نوینی مانند مراکز آموزشی هوشمند و دانشگاه هوشمند مطرح می شود. به طور کلی ساختار آموزش و یادگیری دچار تحول عظیمی شده و نیاز است مراکز آموزش عالی، سیستم آموزش و یادگیری را به صورت اثربخش تغییر دهد، فناوری رایانش ابری با توجه به ویژگی های ذاتتی خود می تواند کمک شایانی به مراکز آموزش عالی کرده و در این تغییرات نقش زیربنایی ایفا کند

ارائه معماری ترکیبی برای پشتیبانی پیاده سازی رایانش ابری در مراکز آموزش عالی با استفاده از رویکرد فراترکیب (بخش دوم)

ضرورت استفاده از رایانش ابری در مراکز آموزش عالی

تغییرات سریع فناوری در عصر دیجیتال و ارائه راهکارهای جدید همراه با تکامل وب، تکنیک های بازاریابی اطلاعات و مدیریت محتوا را در سیستم های آموزشی تغییر داده است. 
امروزه مفاهیم نوینی مانند مراکز آموزشی هوشمند و دانشگاه هوشمند مطرح می شود. به طور کلی ساختار آموزش و یادگیری دچار تحول عظیمی شده و نیاز است مراکز آموزش عالی، سیستم آموزش و یادگیری را به صورت اثربخش تغییر دهد، فناوری رایانش ابری با توجه به ویژگی های ذاتتی خود می تواند کمک شایانی به مراکز آموزش عالی کرده و در این تغییرات نقش زیربنایی ایفا کند. 
بنیامین، کارول و انجمن پژوهش در آمریکا، در مطالعات مستقل، مهم ترین عامل بهره وری در آموزش عالی را هزینه ذکر کرده اند، این در حالی است که کاهش هزینه یکی از مزایای به کارگیری رایانش ابری است. 
در ایران نیز با توجه به مبحث (اقتصاد مقاومتی)، هزینه جز مهم ترین عوامل بهره وری تعریف می شود. اگر دانشگاه ها به جای آموزش سنتی، از آموزش الکترونیکی مبتنی بر فناوری های نوین از جمله رایانش ابری استفاده کنند، حدود 50 تا 75 درصد هزینه ها صرفه جویی می شود. 
ماساده و مسلاح (2013)، افزایش درخواست خدمات IT و کاهش بودجه آموزش را عامل محرک دانشگاه ها برای پذیرش رایانش ابری می دانند. 
نتایج مطالعه یزدانی کاشامی و تمنایی (1390) نشان داد ورود قابلیت های فناوری اطلاعات و ارتباطات (مانند وبلاگ، ویکی و شبکه های اجتماعی) به آموزش عالی، می تواند زمینه توسعه کیفی این بخش را فراهم کند، بنابراین پیاده سازی فناوری رایانش ابری به عنوان یک فناوری زیرساختی، علاوه بر تاثیر مثبت بر هزینه ها، سبب بهبود کیفیت نیز می شود. 
در کنار مزایا و فوایر بسیار زیادی که استفاده از رایانش ابری برای موسسه های آموزش عالی به ارمغان می آورد، مراجع مختلف به چالش ها و مخاطراتی مانند وابستگی به اینترنت، مسائل امنیتی و حقوقی، قفل داده توسط ارائه دهنده خدمات، از دست دادن یا نشت داده، ترافیک، رابطه نا امن و محرومیت از خدمات اشاره کرده اند. 
امنیت یکی از مهم ترین چالش های پذیرش فناوری رایانش ابری است. حکیم و محمدی (1391)، امنیت در رایانش ابری را شامل امنیت نگهداری و تبادل اطلاعات، امنیت برنامه ها و امنیت مربوط به سرویس های تامین کننده ثالث تعریف می کنند. 
داده های حساس (مانند سوابق دانش آموزش و ...) باید از دسترس افرادی که مجوز و هویت ندارند، محافظت شود. پهنای باند و سرعت اتصال، ستون فقرات خدمات آموزش مبتنی بر اینترنت است. 
هر یک از ذی نفعان در ارتباط با چالش ها، باید راهکارهایی مانند امضای قراردادهای مراقبتی با ارائه دهندگان ابر، ممیزی امنیت ابر عمومی، راه اندازی ابر خصوصی یا هیبریدی برای نگهداری داده های حساس و جلوگیری از قطع خدمات، تهیه نسخه های پشتیبان از اطلاعات مهم ارائه دهندگان متعدد برای مقابله با قفل فروشنده و رمزنگاری داده ها استفاده کنند. 

پیشینه تجربی پژوهش

در این بخش به بررسی پژوهش های گذشته در زمینه ارائه مدل، معماری و چارچوب استفاده از فناوری رایانش ابری در مراکز آموزش عالی و تشریح موارد منتخب پرداخته شده است. 
النور، مصطفی، گودهوری، حسین و جیگیردار (2010)، برای آموزش در بنگلادش، یک معماری سیستم مرکزی ابری پیشنهاد دادند که از دو لایه تشکیل شده است. لایه اول مدیریت امنیت . احراز هویت را بر عهده دارد و لایه دوم مربوط به لایه مدیریت خدمات است که شامل یادگیری الکترونیکی به عنوان خدمت و SaaS, PaaS و IaaS می شود. 
دانکن، ماکوری و رباح (2014)، ابر هیبریدی با سکو ابری Aneka را برای ارائه چارچوب رایانش ابری به منظور پشتیبانی از فعالیت های آموزش و پژوهش پیشنهاد دادند که پشتیبانی آن با دولت کنیا است. 
اسکالی، السعید، بینشر و سیدیکوی (2012)، یک معماری ابر هیبریدی دانشگاهی با نام Ucloud برای دانشگاه عربستان پیشنهاد کردند. این معماری از دو جزء اصلی ابر هیبریدی و سیستم مدیریت ابر تشکیل شده است. 
ازنووک، امورگبی، آیو و سانجای (2013)، برای توسعه آموزش الکترونیکی در نیجریه، معماری Nigedu Cloud که از مدل معماری مرجع رایانش ابری IBM CCRA متناسب سازی شده و مدلی برای سرمایه گذاری دولتی در بخش آموزش الکترونیکی است را پیشنهاد دادند. 
چارچوب ابر هیبریدی با نام EUHC، ارائه شده توسط سایدبی (2012)، برای موسسه های آموزش عالی در اتیوپی، شامل لایه واسط کاربر، به علاوه لایه های SaaS , PaaS , IaaS و سه ماژول (پایگاه داده ثبت وقایع کاربر، امنیت سیستم، مدیریت سیستم) برای پوشش همه فعالیت های دانشگاهی است. 
پاتل و چابی (2014)، برای پشتیبانی آموزش در نواحی روستایی، سیستم آموزش روستایی مبتنی بر ابر با نام FRES که یک سیستم معنایی وب محور آموزشی است، ارائه کردند. چارچوب ارائه شده توسط یانگ (2011)، شامل زیر سیستم های مدیریت و خدمات است که هر یک فعالیت ها و وظیفه های خود را دارند. 
چن و همکارانش در سال 2012، یک مدل فدراسیونی با استفاده از هیبریئی پیشنهاد دادند. 
گاموندانی و ددا (2014)، مدل مرکز یادگیری مجازی را پیشنهاد دادند و کوان و یانگ (2014)، به بررسی استفاده از رایانش ابری در کتابخانه دانشگاه پرداختند. 
با توجه به هدف پژوهش حاضر که ارائه یک معماری برای استقرار رایانش ابری در مراکز آموزش عالی است، نیاز است مفاهیم، اجزای اصلی و مولفه های موجود در پژوهش های منتخب گذشته برای استفاده آتی تجمیع شود. 
باتوجه به منابع گذشته، مشخص می شود که علی رغم حجم عظیم فعالیت های مختلف این مراکز و پتانسیل بسیار ارائه خدمات از طریق رایانش ابری، نگرش جامعی نسبت به موضوع پیاده سازی رایانش ابری در حوزه مراکز آموزش عالی وجود ندارد و فقدان تحقیقات کیفی جامع در خصوص تبیین این پدیده و ارائه یک معماری جامع مشهود است. به طور کلی موارد زیر را به عنوان انتقاد از پژوهش های گذشته می توان مطرح کرد:
• فقدات تحقیقات نظام مند
اغلب پژوهش ها مانند النور و همکاران (2010)، اسکالی و همکاران (2012)، دانکن و همکاران (2012)، پاتل و چابی (2014) و ...، در خصوص تبیین پدیده استفاده از رایانش ابری در مراکز آموزش عالی، از رویکرد نظام مندی استفاده نکرده اند، بنابراین خلاء پژوهش نظام مندی که به بررسی جامع پژوهش های گذشته بپردازد، محسوس است. 
• فقدان تحقیقات کیفی
اغلب پژوهش های گذشته، فقط به تشریح معماری مدنظر خود پرداخته اند و از تحقیقات کیفی که به بررسی و کشف پدیده می پردازد، استفاده نکرده اند. به بیان دیگر از تحقیقات کیفی مانند تحقیق کیفی فراترکیب که به بررسی جامع یافته تمام پژوهش ها، شناسایی مفاهیم مختلف، تحلیل و ترکیب آن ها می پردازد، در طراحی معماری استفاده نشده است. 
• فقدان دید جامع نگرانه و کل نگر
علی رغم پژوهش های صورت گرفته، مدیران مراکز آموزش عالی نمی دانند معماری جامع برای پشتیبانی از پیاده سازی که همه موارد را بررسی کند و با مشخص کردن ابعاد کلی، دید کل نگری ارائه نماید، کدام است و چگونه باید آن را تحت مدیریت قرار دهند. 
با توجه به جمیع موارد بالا، همان طور که در ادامه تشریح می شود، پژوهش حاضر به دنبال این است که با استفاده از روش تحقیق کیفی فراترکیب، به مرور نظام مند پدیده استفاده از رایانش ابری در مراکز آموزش عالی بپردازد و با بررسی جامع مدل ها و معماری های ارائه شده در پژوهش های گذشته، مفاهیم و مقوله ها را شناسایی کند و با ترکیب آن ها، معماری جامعی برای پشتیبانی از پیاده سازی رایانش ابری در مراکز آموزش عالی ارائه نماید. 
برای شروع، در گام نخست، سوال های پژوهش مطرح می شوند:
  1. المان ها و مولفه های معماری رایانش ابری در مراکز آموزش عالی کدام اند؟
  2. معماری جامع رایانش ابری مراکز آموزش عالی مبتنی بر المان های منتخب، چیست؟

ارائه معماری ترکیبی برای پشتیبانی پیاده سازی رایانش ابری در مراکز آموزش عالی با استفاده از رویکرد فراترکیب
https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?ID=۳۱۸۵۲۰
 
كلمات كليدی: رایانش ابری، محاسبات ابری، سرور مجازی، فضای ذخیره سازی ابری

مقالات مرتبط

SIGMACloud

SIGMACloud

شرکت سیگما ITID در سال 1383 تاسیس شد. طی 15 سال فعالیت، سیگما عمدتا بر طراحی، توسعه و استقرار پورتال سازمانی، خدمات آنلاین و محصولات و خدمات محاسبات ابری تمرکز داشت. ما به 150+ سازمان و شرکت های بزرگ در ارتباطات مخابراتی، بانکی، پرداخت و صنایع دولتی برای دستیابی به اهداف خود کمک کردیم.